Kosova'yı Türkçe Okuyun

Kosovalı Arnavutların Sembol İsmi: Adem Jashari

Kosovalı Arnavutların Sembol İsmi: Adem Jashari
06 March 2019 - 0:24

Kosova Kurtuluş Ordusunun kurucu ve komutanlarından, aynı zamanda Kosova’nın bağımsızlığının sembol isimlerinden biri olan Adem Jashari, Sırp güçleri tarafından öldürülmesinin 21. yılında anılıyor.

Cihad ALİU / AA

Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) kurucu ve komutanlarından olan Adem Jashari, Sırp güçlerince öldürülmesinin 21. yılında anılıyor.

Kosova’daki savaşın devam ettiği 5-7 Mart 1998’de evinin Sırp güçlerince kuşatılmasının ardından ailesi ve misafirleriyle katledilen Jashari, Kosova’nın bağımsızlığının sembol isimlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Ağır silahlara sahip Sırplara karşı üç gün süren direniş nedeniyle “UÇK Destanı” olarak da bilinen ve aralarında Jashari’nin de bulunduğu 50’den fazla kişinin öldürüldüğü Prekaz Katliamı kurbanları için Kosova’nın yanı sıra Arnavutluk ve Kuzey Makedonya’da törenler düzenleniyor.

Kosova’nın orta kesimlerinde bulunan Prekaz köyünde 28 Kasım 1955’te doğan Jashari, Yugoslavya’nın 1990’lı yıllarda dağılmaya başlamasıyla yükselen Sırp milliyetçiliği nedeniyle tedirgin olmuş ve arkadaşlarıyla UÇK’yi kurmuştu.

Bağımsızlık ve halk hareketlerinde ön saflarda yer alan Jashari, 1991’de Arnavutluk’a geçerek burada gönüllüleri eğitmiş, kurucuları arasında yer aldığı UÇK’nin Drencia Bölge Komutanlığını üstlenmişti.

Prekaz Katliamı

Sırp asker, polis ve paramiliter birlikler, bağımsızlık isteyen Kosovalılara karşı 1998’de harekat başlattı. Binlerce kişinin ölümü, yüz binlercesinin evlerini terk etmesiyle sonuçlanan 1998-1999 Kosova Savaşı’nda birçok savaş suçu da işlendi.

Kosova Savaşı’nın gidişatını değiştirecek olay, Jashari’nin de aralarında bulunduğu 50’den fazla kişinin öldürülmesi oldu.

Jashari ve beraberindekiler, Sırp güçleriyle ilk kez 30 Aralık 1991’de karşılaşmıştı. Jashari’nin Prekaz’daki evini kuşatan Sırp güçleriyle yaşanan bu ilk çatışmada her iki taraftan da hayatını kaybedenler olmuştu.

Jashari’nin evine ikinci saldırı ise 22 Ocak 1998’de oldu. Saldırıda Jashari’nin ailesinden iki kişi yaralandı.

Sırp güçleri, 28 Şubat 1998’de Jashari ailesiyle bağları olduğunu düşündüğü diğer ailelerin evlerine saldırmış ve bu saldırılarda 17 kişi hayatını kaybetmişti.

Tank ve ağır silahlarla 5 Mart 1998’de Adem Jashari’nin bulunduğu evi çevreleyen Sırplar, 7 Mart’a kadar süren çatışmaların ardından aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 50’nin üzerinde Jashari ailesi mensubunu ve evde bulunan misafirleri öldürdü. Bu katliam tarihe “Prekaz Katliamı” olarak geçti.

Dönemin Sırp generali Nebojsa Pavkovic, katliama ilişkin yaptığı açıklamada, “Tanınmış bir suçluya karşı normal bir polis operasyonuydu.” ifadelerini kullandı.

Kosovalı Arnavutların sembolü

Öldürülmesinin ardından Adem Jashari, Kosova Savaşı’nın ve ülkenin bağımsızlığının en önemli sembollerinden biri oldu. Kosova’nın ilk Cumhurbaşkanı İbrahim Rugova tarafından Adem Jashari’ye “Kosova’nın Kahramanı” unvanı verildi.

Sırp güçleri tarafından adeta harabeye çevrilen Jashari ailesinin evi ise Kosova’nın bağımsızlığının akabinde Anı Evi’ne dönüştürüldü. Evin karşısında ise bu katliamda hayatını kaybedenler için kurulan bir şehitlik de bulunuyor.

Prekaz köyünde ayrıca Jashari ailesinin eşyalarının da sergilendiği bir müze bulunuyor.

Bugün ise Jashari, az sayıdaki fotoğraflarından birinin, tişört ve çeşitli eşyaların üzerine basılmasıyla yaşatılıyor. “Arnavut Che Guevara” olarak da nitelendirilen Jashari’nin fotoğrafına genellikle “Bac, u kry” (Amca, başardık) yazısı eşlik ediyor.

Başta Kosova olmak üzere Arnavutluk ve yoğun bir Arnavut nüfusun yaşadığı Kuzey Makedonya’da da sokaklara ve caddelere Adem Jashari’nin adı veriliyor, heykelleri dikiliyor.

Kosova’nın Mitrovica kentindeki stadyum ile başkent Priştine’deki havalimanı da Adem Jashari adını taşıyor. Türkiye’de de Adem Jashari adını taşıyan parklar bulunuyor.

Kosova Savaşı ve bağımsızlık ilanı

24 Mart 1999’da başlayan NATO’nun eski Yugoslavya’ya yönelik harekatıyla son bulan Kosova Savaşı’nda, 8 binden fazlası Arnavut, 10 binin üzerinde Kosovalı öldürüldü, 800 bine yakını Arnavut olmak üzere farklı etnik gruplardan 1 milyonunun üzerinde Kosovalı evlerini terk etti.

NATO, 10 Haziran’a kadar sürecek “Müttefik Güç Harekatı”nı 24 Mart 1999 saat 20.00’de başlattı. Türk Silahlı Kuvvetlerinin de 10 adet F-16 ile destek verdiği harekata Yunanistan hariç tüm NATO üyeleri katıldı.

Sırbistan’dan ayrılan Kosova, 17 Şubat 2008’de tek taraflı bağımsızlığını iletti. Kosova’nın bağımsızlığını 116 ülke tanıdı.

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.